VISIE - EN BELEIDSPLAN 2010 - 2012
GEREFORMEERDE KERK LISSE.
Vastgesteld door de
Kerkenraad op 25 Augustus 2009.
Inleiding
In de afgelopen 5 jaar is twee maal een onderzoek gedaan naar de opvattingen van gemeenteleden over het reilen en zeilen van onze gemeente.
Daaruit blijkt onder anderen dat er behoefte is aan een open en gastvrije gemeente met meer communicatie tussen de leiding (de kerkenraad) en de gemeenteleden met een meer regelmatige vorm van overleg over zaken die we als kerk willen aanpakken en/of uitdragen.
Een grotere betrokkenheid van gemeenteleden tussen ongeveer 30 en 50 jaar is wenselijk met in het bijzonder ook aandacht voor de gezinnen met kinderen. Geloofsopvoeding wordt vaak als moeilijk ervaren en meer aandacht en steun daarvoor, bijvoorbeeld via gespreksgroepen, zou op prijs worden gesteld.
Verscheidene leden geven aan bereid te zijn om korte en/of eenmalige activiteiten ten behoeve van de kerk op zich te nemen. Ook wordt gevraagd om activiteiten als gemeenschap buiten de zondagse bijeenkomsten. Behalve aan bepaalde thema-avonden over (actuele) geloofsvragen wordt ook gedacht aan activiteiten zoals de eetcafés.
Bij deze en andere wensen voor verbetering van ons kerkelijk leven moet worden aangetekend dat veel gemeenteleden al vele activiteiten ontplooien. Zonder volledig te willen zijn kan worden gewezen op van ouderlingen en diakenen, van de pastoraal medewerkers en de contactpersonen, van de mensen die zich inzetten voor de Kruisvaan en de kindernevendiensten, de liturgiecommissie, de organisatie van de eetcafés, de cantorij, de mensen die zich inzetten voor werk met de jeugd (o.a. LinQ, de jeugdraad hervormd/ gereformeerd) en voor de organisatie van de rommelmarkt.
Kortom een tamelijk grote groep van meer dan 50 personen.
Maar dit betekent niet dat we als kerk functioneren zoals we zouden willen, zoals ook blijkt uit de resultaten van de enquêtes.
Daarom is besloten, overigens in lijn met de richtlijnen van de synode van de PKN, om een visie en beleidsplan op te stellen waarin onze kerk plannen ontvouwd voor het ontwikkelen van een levendige, gastvrije en actieve gemeenschap, met als perspectief de vorming van één PKN gemeente Lisse waarin onze kerkelijke gemeenschap een actieve en inspirerende rol kan spelen.
De kerkenraad stelde in het najaar van 2008 een werkgroep in met als taak het opstellen van een ontwerptekst voor bedoeld plan. Deze ontwerptekst werd door de Kerkenraad besproken en in beginsel goedgekeurd
Vervolgens werd het voorlopige plan verspreid onder alle gemeenteleden als bijlage bij het reguliere kerkblad De Kruisvaan terwijl het bovendien op de website van de kerk werd opgenomen. Uiteraard werd de gemeenteleden uitgenodigd om op het plan te reageren. Tenslotte; tijdens een gemeentebijeenkomst op zondag 19 april 2009 werd in 6 werkgroepen van gedachten gewisseld over het plan en de daarin gedane voorstellen.
De opmerkingen en suggesties van de gemeenteleden zijn zo goed mogelijk verwerkt in deze eindtekst van het visie- en beleidsplan. Het plan is vastgesteld door de Kerkenraad in zijn vergadering van 25 augustus 2009 en geldt voor de periode 2010 - 2012. In de loop van 2012 zal het plan, mede aan de hand van de resultaten tot dan toe, worden bijgesteld.
De volledige tekst is te vinden op de website van de kerk; www.gerefkerk.nl.
Visie van de Gereformeerde Kerk Lisse
In het document “ Leren leven in verwondering” wordt door de Synode van de PKN aangegeven wat de PKN wil zijn en wat de uitgangspunten van het beleid van de synode zijn.
Het onderstaande is een enigszins bewerkte samenvatting van wat de PKN wil zijn, toegespitst op de Gereformeerde Kerk te Lisse. Belangrijke elementen van die visie zijn:
De Gereformeerde kerk te Lisse wil een veelkleurige en krachtige geloofsgemeenschap zijn waar mensen, te samen met anderen en in het licht van Gods woord, doel en richting aan hun leven kunnen geven.
De Gereformeerde kerk te Lisse wil op een aansprekende en eigentijdse wijze voor alle generaties getuigen van de levensveranderende boodschap van het evangelie en die in de praktijk brengen.
De Gereformeerde kerk te Lisse wil een gemeenschap zijn waarin Gods aanwezigheid wordt gevierd in de prediking, in liederen, gebeden en tekenen van doop en avondmaal.
De Gereformeerde kerk te Lisse wil een gemeenschap zijn waarin mensen zich geborgen kunnen weten door iets te weerspiegelen van de ruimte en de geborgenheid die God aan mensen schenkt.
De Gereformeerde kerk te Lisse wil een zorgzame gemeenschap zijn, die zich bekommert om mensen in problemen, hen bijstaat en voor hen opkomt en een beweging van hoop en verwachting waarin mensen elkaar inspireren over de grenzen van armoede, onrecht en hopeloosheid heen.
Beleidsplan
De gedachten en voorstellen die u hierna aantreft zijn mede bedoeld als antwoord op de uitkomsten van de eerder genoemde enquêtes.
Het beleid zal zich de komende jaren richten op drie zaken:
- de vorming van een KPN gemeente Lisse;
- het versterken van de functie van de kerk als geloofsgemeenschap met in begrip van de daarbij horende organisatorische aspecten;
- het gezicht van de kerk naar buiten.
Bij elk van de onderdelen zal tevens worden aangegeven welke stappen ter uitvoering van de plannen zullen worden ondernomen.
1. De Protestantse Kerk te Lisse.
Ruim 7 jaar geleden werd besloten tot een samenvoeging van de Hervormde, Gereformeerde en Lutherse kerken in een organisatie zowel op landelijk als op lokaal niveau: de Protestantse Kerk Nederland (PKN). Dit heeft in Lisse niet tot belangrijke wijzigingen in de toen bestaande situatie geleid met de kanttekening dat er wel een gemeenschappelijke jeugdraad is gevormd en jaarlijks een gemeenschappelijke startzondag bij het begin van het nieuwe seizoen (september) plaats vindt. Maar van een geintegreerde Protestantse Kerk Lisse is nog geen sprake.
Maar met het oog op de toekomst van de Protestantse kerk Lisse is het nodig om concrete stappen te ondernemen in de richting van de vestiging van een gemeente Lisse. In dit verband kan, naast de reeds genoemde gemeenschappelijke activiteiten, gedacht worden aan:
- niet alleen een gemeenschappelijke startzondag maar ook een gemeenschappelijke sluiting bijv. op de laatste zondag van juni;
- regelmatige predikanten ruil (dus niet alleen bij ziekte);
- een gemeenschappelijk kerkblad. Dit is inmiddels goedgekeurd door de drie kerken en het eerst nummer zal in september 2009 uitkomen;
- het instellen van een werkgroep met vertegenwoordigers van de drie kerken (max. 3 per kerk) voor het opstellen van uitgewerkte plannen voor een integratie (administratief en bestuurlijk in elk geval) van de huidige drie gemeentes van de Protestantse kerk in Lisse , met het streven dit te realiseren in 3 tot 5 jaar.
Acties ter uitvoering:
1. De collega Kerkenraden zal worden gevraagd akkoord te gaan met een jaarlijkse gemeenschappelijke afsluitingszondag te beginnen in juni 2010. Indien akkoord t dan zullen de drie predikanten worden gevraagd die afsluitingsdienst te organiseren/ in te vullen.
2. De collega Kerkenraden zal worden gevraagd tesamen met onze Kerkenraad de drie predikanten uit nodigen een rooster op te stellen van predikbeurten waarin sprake is van een regelmatige ruil van diensten. Bijv. elke maand preekt elk van de predikanten in een andere dan zijn vaste kerk.
3. Indien de collega kerkenraden akkoord gaan zal een werkgroep worden ingesteld met de opdracht om voorstellen te doen voor een organisatorische integratie van de bestaande drie gemeentes in de Protestantse kerk te Lisse. De commissie zal bestaan uit drie vertegenwoordigers van de drie kerken, bij voorkeur (maar niet noodzakelijk) leden van de kerkenraden. De werkgroep rapporteert regelmatig aan de betrokken kerkenraden (bijv. 1 x per jaar) over de voortgang en legt waar nodig tussentijds knelpunten voor ter beslechting door de kerkenraden.
4. Het streven moet er op gericht zijn dat de organisatorische integratie in 3 tot 5 jaar is gerealiseerd.
5. Het streven naar een gemeenschappelijk kerkblad is inmiddels gerealiseerd terwijl onderzocht zal worden of en hoe het mogelijk is een gezamenlijke website van de drie gemeentes op te zetten en bij te houden.
2. De Kerk als gemeente/organisatie.
a. een uitnodigende gemeenschap
Er staan veel “stille”, wellicht ook teleurgestelde leden op de ledenlijst van onze kerk. Wij zullen aanzienlijke extra inspanningen moeten leveren als we deze leden weer (meer) bij onze kerk willen betrekken.
Momenteel worden reeds contacten gelegd met enkele van deze leden en er is een eerste bijeenkomst geweest met degenen die op die contacten positief hebben gereageerd (d.w.z. met de mededeling dat ze wel aan een gesprek over de kerk van vandaag en morgen zouden willen meedoen). Paul Moet heeft het plan boven bedoelde groep kerkleden dit jaar direct te benaderen.
Maar er is meer nodig. Te denken valt aan een groepje ouderlingen, pastoraal medewerkers en/of anderen *(samen te stellen door de Kerkenraad) die mee willen doen aan de actie om de nu nog stille leden meer bij de kerk te betrekken; dit zou tot een plan van aanpak moeten leiden in nauw overleg met Paul Moet en in afstemming op zijn activiteiten in dat verband.
Daarnaast is meer en gerichter aandacht nodig voor gemeenteleden in de leeftijdsgroep 30 – 50 jaar, en meer in het bijzonder voor gezinnen met jonge kinderen. Wij zullen moeten onderzoeken of en zo ja hoe we de kinderen weer naar de kindernevendienst, de catechese en de c-diensten krijgen. En hun ouders weer in de kerk, want dit is een samenvallend probleem. De kindernevendienstleiding heeft behoefte aan meer ondersteuning en betrokkenheid vanuit de gemeente. Daarnaast is het wenselijk om de kindernevendienst meer een onderdeel van onze zondagsdiensten te laten zijn.
Ook kan gedacht worden aan meer aandacht voor de geloofsopvoeding door regelmatig themabijeenkomsten rond dit onderwerp te organiseren. Bijvoorbeeld twee keer per jaar door geïnteresseerde gemeenteleden.
Daarnaast blijkt er ook duidelijk behoefte te bestaan aan themabijeenkomsten waarin bepaalde actuele geloofskwesties aan de orde kunnen komen. Vrijwilligers die willen helpen bij het opzetten van dergelijke themabijeenkomsten, een paar keer per jaar, zijn hierbij van harte uitgenodigd!
Tenslotte zullen we moeten proberen het werk met de jeugd verder te versterken. Aan een eetcafé voor 15+ wordt momenteel druk gewerkt. Vrijwilligers gevraagd!
De bestaande eetcafés voor 18+, 40+ en 60+ lopen goed. De behoefte om weer een eetcafé op te starten voor de groep 25 tot 40 jarigen moet worden onderzocht. Het eetcafé voor jonge gezinnen (grotendeels zittende in de bedoelde leeftijdscategorie) is door te weinig animo zo’n 2 jaar geleden gestopt. Toch liggen hier waarschijnlijk wel mogelijkheden om zowel actieve jonge gemeenteleden, als “stille” gemeenteleden weer bij een activiteit betrokken te krijgen. Vrijwilligers gevraagd!
Acties ter uitvoering:
1. Voortzetting van informele contacten met “stille leden” in huiskamervorm en ondertussen onderzoeken hoe deze contacten uit te breiden naar anderen . Doel: voor de zomer 2010 is er contact geweest met allen die tot deze groep behoren. Op basis van de resultaten van deze contacten zal worden besloten of en zo ja welke verdere acties zouden kunnen worden ondernomen om deze groep weer meer bij het reilen en zeilen van de kerk te betrekken.
2 In het najaar zal een bijeenkomst worden belegd voor gemeenteleden met jonge kinderen ( tot 12 jaar) om te bespreken of en zo ja hoe de kindernevendiensten voor hun kinderen interessanter/aantrekkelijker gemaakt kunnen worden en of andere activiteiten kunnen worden georganiseerd die in de behoefte van gezinnen met jonge kinderen voorzien. Bijv. eetcafe en/of bijeenkomsten waarin geloofsopvoeding aan de orde komt. De resultaten van dit overleg met de direct betrokkenen zullen de basis zijn voor verdere acties.
3. Elk jaar zullen er (ten minste) twee thema avonden worden georganiseerd, een in het najaar (november) en een in het voorjaar (maart/april) over onderwerpen die de (kerkelijke) gemoederen bezig houden. Deze avonden moeten openstaan voor iedereen en dus met ruime bekendmaking (o.a. in de Lisser enz.). Onderzocht zal worden of deze avonden in samenwerking met onze zusterkerken kunnen worden georganiseerd. Enkele Kerkenraadsleden (+ anderen ?) zullen als voorbereidingsgroep optreden.
b. communicatieve gemeenschap
De communicatie binnen de kerk moet worden verbeterd. Daartoe zal in de eerste plaats het nieuwe gemeenschappelijk Kerkblad moeten bijdragen. Daarnaast zal (gegeven het feit dat het Kerkblad 1 x per 4 weken verschijnt) meer gebruik moeten worden gemaakt van het zondagse informatieblad met name voor korte termijn nieuws maar ook ter herinnering aan belangrijke bijeenkomsten/activiteiten die reeds in het Kerkblad werden aangekondigd. In dat verband moet ook gedacht worden aan de beamer, een uitstekend instrument om ook mededelingen te presenteren voor de dienst begint en aan op goed zichtbare plekken opgehangen mededelingen in het kerk gebouw zelf.
Tenslotte zal meer werk moeten worden gemaakt van de communicatie via de website van de kerk. Wij hebben iemand nodig die als vrijwilliger bereid is de website – voor zover nodig - aantrekkelijker, gebruikersvriendelijk te maken en bij te houden met onder anderen actuele informatie over activiteiten van de kerk. Dit is ook van belang voor het gezicht van de Kerk naar buiten (zie hierna).
Tenslotte: een tamelijk chronisch probleem is het vinden van voldoende mensen voor bestuurlijk werk (Kerkenraad/diaconie), pastoraal werk en contactpersonen. In de enquêtes is opgemerkt dat de leeftijdsgroep van 50 jaar en ouder hier oververtegenwoordigd is. Dat is juist en we moeten dan ook met kracht zoeken naar gemeenteleden jonger dan 50 die actief willen deelnemen aan het besturen en verzorgen van onze kerkelijke gemeenschap. Wij doen een dringend beroep op de “jeugd” (50-minners) in onze gemeente om zich beschikbaar te stellen voor één van deze functies.
Acties ter uitvoering:
1 Het zondagse informatie blad zal systematisch worden gebruikt voor communicatie met de gemeenteleden (info over/herinnering aan bepaalde kerkelijke activiteiten)
2. Een beamer wordt aangeschaft en in het bijzonder gebruikt voor bijzondere diensten en ook voor de presentatie van informatie over bepaalde projecten van de kerk of in verband met bijzonder collecten enz, maar ook bijv. voor het tonen van een korte documentaires in het kader van een gemeente/discussie avond in de Klister. Het lijkt niet nodig om een bepaalde persoon te vinden die in alle gevallen de beamer zal bedienen ( in veel gevallen zal iemand van de gebruikers in staat zijn de beamer te bedienen. Wel zal een bepaalde persoon (lid van de Kerkenraad? Iemand anders) moeten worden belast met de (eind) verantwoordelijkheid voor het gebruik van de beamer.
3. Gezocht zal worden naar een vrijwilliger die de website van de kerk aantrekkelijker/gebruikersvriendelijker kan maken en een vrijwilliger (kan dezelfde persoon zijn) die bereid is om de informatie op de website zo actueel mogelijk te houden.
3. De Kerkenraad stelt een plan op voor gerichte werving voor het vervullen van de talrijke vacatures in het bestuur van onze kerk. Die werving zal plaats vinden in het najaar van 2009 en doorgaan in het voorjaar van 2010 voorzover nodig. De kerk wordt op de hoogte gehouden van de resultaten via o.a. zondagse informatie brief en de website van de kerk.
c. de zondagse erediensten, meer bijzondere diensten?
Op grond van de informatie verzameld onder gemeenteleden kan worden geconcludeerd dat er behoefte is aan regelmatig bijzondere diensten. Ook tijdens de gemeentezondag van 19 april werden diverse suggesties en voorstellen besproken voor een andere opzet/inhoud van de zondagse kerkdienst.
In de eerste plaats kan worden gedacht aan diensten die mogelijk afwijken van de gebruikelijke liturgie en waarin een bijzonder (actueel) onderwerp wordt behandeld en die gekenmerkt worden door meer interactie tussen de aanwezige gemeenteleden. De diensten zouden samen met de dominee kunnen worden voorbereid door een kleine groep van geïnteresseerden die ook een actieve rol spelen gedurende de dienst.
Met deze diensten kan worden begonnen in het jaar 2009 –2010, bijv. in begin november een gezinsdienst met accent op gezinnen met jonge kinderen, een dienst in februari met speciale aandacht voor de jeugd van 12 – 18 jaar enz.
De opzet en organisatie van deze diensten kan geschieden door een kleine groep uit de kerkenraad die vervolgens per bijzondere dienst de concrete uitwerking en het programma overlaat aan een voorbereidingsgroep samen te stellen door de dominee.
In de tweede plaats kan worden gedacht aan kleinere veranderingen zoals meer gebruik van de piano,af en toe een jongere de paaskaars laten aansteken (met een klein presentje zoals vroeger gebruikelijk was?), avondmaal in een ander vorm met meer gemeenschapsgevoel en muzikale jeugd bij de dienst betrekken met een optreden. De liturgie commissie zou deze en andere suggesties nader moeten bekijken en in overleg met de predikant voorstellen doen terzake aan de Kerkenraad.
Acties ter uitvoering:
1. De Kerkenraad zal de liturgie commissie – uitgebreid met geinteresseerden zoals vertegenwoordigers van de jeugd/kindernevendienst –vragen voorstellen te doen voor opzet, voorbereiding en uitvoering van bijzondere diensten en voor de reguliere diensten, avondmaalsviering enz. Opdracht in september, voorstellen voor het einde van het jaar bij de Kerkenraad.
d. de financiering van ons werk
De begroting van de kerk voor dit jaar laat een tekort zien van ongeveer € 18.000,00 en dat kan niet, zoals in vorige jaren, worden gedekt (althans grotendeels) uit de opbrengst van de rommelmarkt.
Naast het streven om de Vaste Vrijwillige Bijdrage (vvb) jaarlijks te laten toenemen met tenminste het percentage van de inflatie en zo mogelijk meer, zal onderzocht moeten worden welke andere inkomsten de kerk kan verwerven om haar activiteiten te kunnen uitvoeren.
In dat verband zal in de eerste plaats een voorstel moeten worden gedaan voor een alternatief voor de rommelmarktinkomsten. Gedacht kan worden aan een veiling, een boekenmarkt en aan speciale activiteiten zoals het verloten van iets speciaals (een weekend trip voor 2 personen) ter beschikking gesteld door een sponsor. Of aan een fietstocht ter sponsoring van bepaalde activiteiten van de kerk zoals de aanschaf van een beamer, de inrichting van een bijzondere plek voor de overledenen georganiseerd op 5 juli (na de zondagsdienst) door Miranda van Leeuwen en anderen. Deze en andere voorstellen zouden nader moeten worden bekeken door een (kleine) werkgroep waarin gemotiveerde en creatieve mensen (bij voorkeur met enige ervaring) zitting kunnen nemen.
Acties ter uitvoering:
1. De Kerkenraad stelt een werkgroep in (met o.a. mensen die ervaringen hebben opgedaan met het organiseren van de jaarlijkse rommelmarkt) die tot taak heeft voorstellen te doen (met ook onderzoek naar de uitvoerbaarheid) voor de werving van extra inkomsten voor de Kerk. Instelling in september.
2. Voorstellen worden gedaan uiterlijk voor het einde van 2009 en in de Kerkenraad besproken en voorzover voorstellen worden goedgekeurd wordt daarbij tevens aangegeven hoe ze worden uitgevoerd (door wie, wanneer enz.)
e. een talentenbank (of: vrijwilligersbank? Of: Kennis en ervaringsbank?)
Om de aanwezige expertise van de kerkleden beter te kunnen benutten wanneer dat nodig is wordt gedacht aan de vorming van een zgn. talentenbank.
Gemeenteleden worden uitgenodigd om via een vragenformulier aan te geven of zij bereid zijn hun (bijzondere) kennis en vaardigheden in te zetten voor onze kerk en zo ja welke die kennis en vaardigheden zijn. Te denken valt aan vaardigheden in het verrichten van kleine reparatieklusjes in en aan het kerkgebouw, muzikale talenten die af en toe kunnen worden ingezet in een bijzondere dienst of andere activiteit van de kerk, artistieke vaardigheden waarvan de resultaten kunnen worden gebruikt voor een kerkenveiling en bijzondere kennis en/of ervaring die kan worden ingezet bij de organisatie/voorbereiding van thema avonden.
Het gaat in beginsel om korte éénmalige activiteiten. Het gaat niet om grote klussen die door professionals moeten worden gedaan. De idee is dat door gebruikmaking van de talentenbank het gemakkelijker is om mensen specifiek ergens voor te vragen. Als iemand voor iets wordt gevraagd wat hem of haar ligt(blijkens de eigen opgave voor de talentenbank), is de kans ook groter dat er positief op de vraag gereageerd wordt. Acties ter uitvoering:
De kerkenraad stelt een werkgroep samen die de opzet en het gebruik van deze talentenbank (of vrijwilligersbank of Kennis en ervaringbank) uitwerkt en de stappen aangeeft voor het verwezenlijken van een dergelijke bank.
3. De kerk ( en het gezicht) naar buiten.
De kerk onderneemt reeds verschillende activiteiten maar er zou waar mogelijk wat meer publiciteit aan kunnen worden gegeven. Dit kan via de website van de kerk en via de locale weekbladen d.m.v. regelmatige artikelen over bijv. de activiteiten van de jeugdraad en LinQ, maar ook over de rol van het Hulpfonds e.d.
Daarnaast moet de kerk doorgaan met het steunen van bepaalde projecten. Deze projecten zouden wat meer gepubliceerd kunnen worden. Ten behoeve van nieuwe projecten, te bepalen door de diaconie, de gemeenteleden uitnodigen om voorstellen ter zake te doen. Er kunnen eventueel speciale fondswervende activiteiten worden opgezet gepaard gaande met publiciteit op de website en in de lokale media.
Deze en mogelijk andere activiteiten moeten duidelijk maken dat de Kerk er ook is voor anderen dan de eigen gemeenteleden, dat zij een rol in de wereld buiten de kerk heeft te spelen.
Acties ter uitvoering:
De kerkenraad vraagt de diaconie met voorstellen te komen tot versterking van het gezicht naar buiten met aandacht voor de publicitaire kanten.
Tot slot: dit beleidsplan zal slechts het beoogde effect hebben als de leden van de kerk bereid zijn aan de uitvoering daarvan royale medewerking te verlenen. De voortgang van de uitvoering van het plan zal om de andere vergadering van de kerkenraad op de agenda moeten staan. Het plan is vooral een document dat de richting aangeeft van de ontwikkelingen in de komende jaren. Het is geen keurslijf aan moet met de nodige flexibiliteit moeten worden uitgevoerd. Als dat nodig wordt gevonden kan het plan worden aangepast of aangevuld door de kerkenraad. In elk geval zal in 2012 een volle evaluatie van de uitvoering van het plan moeten plaats vinden en een nieuw plan voor 3 jaren worden opgesteld, hopelijk een gezamenlijk plan van de drie gemeentes van de PKN Lisse.